Het internet is ooit gebouwd om mensen te verbinden — open, vrij en veilig. In de loop der tijd verschoof de controle naar een handvol grote platforms. Persoonsgegevens raakten gecentraliseerd, werden verzameld en geëxploiteerd. Gebruikers verloren de regie over hun eigen gegevens.
Wij geloven dat het tijd is om het tij te keren. Er ís een manier om die regie terug te geven — zonder digitale businessmodellen kapot te maken. Die hebben wij gebouwd.
Stichting Nederlandse Datakluis is opgericht eind 2022. Initiatiefnemers waren Arno Otto en Martijn van Dam. De stichting kwam voort uit een samenwerking tussen de grootste Nederlandse mediabedrijven: DPG Media, Mediahuis Nederland, NPO, RTL Nederland en Talpa Network. Al snel werden ook anderen bij de samenwerking betrokken. Beeld&Geluid, ROM Utrecht, Atumi en SolidLab uit Vlaanderen, Deloitte, Oliver Wymann, Muze, Triple IT, DataVillage en vele anderen hielpen mee om de datakluis te ontwikkelen.
Na een jaar onderzoek begon de stichting begin 2024 met ontwikkelen van de datakluis-infrastructuur. Na tests met kleine groepen en een grootschalige pilot op grote mediasites, werd in 2025 de dienst doorontwikkeld. Deze ontwikkeling werd gefinancierd door Nederlandse mediapartners die een alternatief wilden hebben voor het bestaande model van eigen logins, cookies en tracking en door een subsidie uit het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling, via Kansen voor West.
In het najaar van 2025 werd besloten tot een splitsing: SNDK ging de datakluisserver beheren en daarmee zorgdragen voor veilige opslag van persoonlijke gegeven en bescherming van privacy, het nieuw opgerichte bedrijf Utonomy nam de software over om deze verder te ontwikkelen en commercieel te exploiteren en zo te zorgen voor een duurzaam verdienmodel voor de datakluisinfrastructuur. SNDK behoudt een licentie op de Upod-software voor de publieke sector, wordt gefinancierd door Utonomy en door andere partijen die zich aansluiten op de datakluisserver.
Persoonsgegevens teruggeven aan haar rechtmatige eigenaar: de gebruiker.
Alle persoonsgegevens die via onze infrastructuur worden opgeslagen:
Denk aan SNDK als de waterleiding: wij leggen en beheren de infrastructuur, bewaken de kwaliteit en zorgen dat iedereen eerlijk toegang heeft. Hoe organisaties die infrastructuur gebruiken om hun diensten te bouwen, is aan hen, binnen de regels die wij stellen.
Vanaf 1 januari 2026 is SNDK de aanbieder van een pod server: de infrastructuur waarop persoonlijke datakluizen worden opgeslagen. Elke organisatie - publiek of privaat - die gebruik wil maken van die datakluizen kan toegang krijgen, mits zij zich houdt aan de strikte regels voor databescherming en gebruikerscontrole.
De software waarmee toepassingen op de pods worden gebouwd heet Upod. SNDK heeft een onherroepelijke non-profitlicentie op Upod voor publieke en maatschappelijke toepassingen. De commerciële doorontwikkeling en uitrol van Upod is in handen van Utonomy, een onafhankelijk bedrijf om organisaties in het private domein te bedienen.
In de zomer van 2026 wordt het bestuur van SNDK overgedragen aan een nieuw, onafhankelijk bestuur. Dat bestuur ziet toe op de missie van de stichting: bescherming van persoonlijke data, eerlijke toegang tot de infrastructuur en ondersteuning van maatschappelijke toepassingen. Zo blijft SNDK wat het altijd bedoeld was — onafhankelijk, transparant en in dienst van de samenleving.
Wij beschermen persoonlijke data — voor mensen, voor de samenleving, voor Europa.